OSTVARIVANJE PRAVA NA OLAKŠICE ZA ZAPOŠLJAVANJE NOVIH LICA KAD JE UGOVOR O RADU ZAKLJUČEN NA ODREĐENO VREME

U ovom postu nećemo se detaljno baviti pravom na povraćaj dela plaćenih poreza i doprinosa  za novozaposlena lica,  u skladu sa Zakonom o porezu na dohodak građana i Zakonom o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, jer smo tu temu detaljno obradili OVDE.

 Jedno od najspornijih pitanja, tokom celog perioda primene zakonskih odredbi kojim je regulisano pravo na ove subvencije, a zbog kojeg su, u proteklom periodu, mnogi poslodavci izgubili pravo na olakšice, bila je situacija u kojoj je lice za koje se koristi subvencija zaposleno na određeno vreme, a koje, i nakon isteka roka na koji je zasnovan radni odnos na određeno vreme, nastavlja da radi kod istog poslodavca, bilo na određeno, bilo na neodređeno vreme.

Od samog početka, stav Poreske uprave je bio da se nakon isteka roka na koji je prvi put zasnovan radni odnos na određeno vreme, ne može nastaviti sa korišćenjem olakšica, pa i u slučaju kad je novi ugovor o radu zaključen sledećeg dana po isteku prethodnog ugovora o radu. Naime, Poreska uprava je stajala na stanovištu da nije ispunjen jedan od uslova koje je Zakon propisao; da je lice za koje se traži subvenicja bilo evidentirano kao nezaposleno kod Nacionalne službe za zapošljavanje, najmanje šest meseci pre zasnivanja radnog odnosa, odnosno tri meseca, ako se radi o pripravniku.

U vezi sa spornom situacijom, Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja i Ministarstvo finansija, dali su oprečna mišljenja.

Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja svojim Mišljenjem broj  011-00-1029/2015-02 od  16. novembra 2015. godine, zauzima sledeći stav: "Ugovorom o radu kojim se zasniva radni odnos utvrđuje se i trajanje radnog odnosa (na neodređeno ili određeno vreme). Ako se radi o ugovoru o radu na određeno vreme, trajanje ugovora o radu je unapred ograničeno, a saglasno članu 175. tačka 1. Zakona o radu, zaposlenom prestaje radni odnos istekom roka na koji je radni odnos na određeno vreme zasnovan.

Novi ugovor o radu na određeno vreme sa istim ili drugim zaposlenimm na istim ili drugim poslovima predstavlja novi radni odnos, nezavisno da li je radni odnos zasnovan odmah narednog dana od dana prestanka prethodno zasnovanog radnog odnosa.

Rok od 30 dana iz člana 37. stav 3. Zakona o radu utvrđen je samo sa aspekta ograničenja zaključivanja više  ugovora o radu na određeno vreme, te se razmak između dva ugovora o radu na određeno vreme sa istim zaposlenima, koji je kraći od 30 dana, iako se ne smatra radnim odnosom, računa u rok od 24 meseca koji je maksimalni period za koji može da se zasnuje jedan ili više ugovora o radu na određeno vreme sa istim zaposlenim,


Iako Zakonom o radu nije izričito propisano u članu 171. smatramo da se radni odnos zasnovan na određeno vreme može produžavati aneksom ugovora o radu, u okviru maksimalnog roka utvrđenog u članu 37. stav 2. Zakona o radu. U ovom slučaju obezbeđuje se kontinuitet radnog odnosa zasnovanog ugovorom o radu koji je proužen aneksom a koji je sastavni deo tog ugovora"

Oslanjajući se na napred navedeno Mišljenje Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja, Ministarstvo finansija je dalo Mišljenje broj 011-00-308/2015 od 08.10.2015. godine i  Mišljenje broj 011-00-1274/2015-04 od 17.12.2015. godine, kojima je stalo na stanovište da ukoliko radni odnos na određeno vreme nije produžen aneksom ugovora o radu, povraćaj dela plaćenih poreza i doprinosa se može ostvariti samo za vreme trajanja prvog ugovora o radu. U slučaju da isto lice nastavi da radi kod istog poslodavca, zaključenjem novog ugovora o radu, bez obzira što faktičkog prekida u radu nije bilo, povraćaj dela plaćenih poreza i doprinosa za vreme trajanja tog novog ugovora o radu se ne može ostvariti, jer nije ispunjen uslov da je lice bilo evidentirano kao nezaposleno najmanje 6 meseci pre zasnivanja radnog odnosa. Nasuprot tome, ako je radni odnos produžen aneksom ugovora o radu, to se ne smatra novim radnim odnosom, pa se ovaj uslov (6 meseci na evidenciji nezaposlenih lica) ceni u odnosu na datum zakljulčenja ugovora o radu a ne u odnosu na datum zaključenja aneksa ugovora o radu, te poslodavac ima pravo na povraćaj dela plaćenih poreza i doprinosa, i za vreme trajanja radnog odnosa koji je produžen aneksom ugovora o radu.

U nastavku citiramo deo iz Mišljenja Ministarstva finansija  broj 011-00-308/2015 od 08.10.2015. godine:
"...Imajući u vidu navedeno, kako je poslodavac zasnovao radni odnos sa novozaposlenim licem tako što je zaključio ugovor o radu na određeno vreme u trajanju od tri meseca, sa probnim radom u istom tom periodu i kako su bili ispunjeni uslovi iz člana 21v ZPDG i člana 45. ZDOSO, u navedenom periodu mogao je da koristi pravo na povraćaj dela plaćenih poreza i doprinosa na zaradu za to novozaposleno lice. Prestankom radnog odnosa istekom roka na koji je zaključen ugovor o radu na određeno vreme gubi se pravo poslodavca na dalje korišćenje olakšice za to novozaposleno lice. Okolnost da je, u konkretnom slučaju, narednog dana po prestanku radnog odnosa na određeno vreme zasnovan radni odnos između istog poslodavca i zaposlenog zaključenjem novog ugovora o radu, ali, ovoga puta, na neodređeno vreme, ne omogućava nastavak korišćenja olakšice imajuči u vidu da se jedan od zakonom propisanih uslova za korišćenje olakšica odnosi na period za koji lice mora da bude prijavljeno kao nezaposleno kod Nacionalne službe za zapošljavanje. To znači da je lice pre zasnivanja radnog odnosa trebalo bez prekida da bude prijavljeno kod Nacionalne službe za zapošljavanje kao nezaposleno lice najmanje šest meseci, što u konkretnom slučaju nije ispunjeno."

Međutim, Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja svojim Mišljenjem broj 414-00-8/
-24/2 od 28. marta 2016. godine, zauzima potpuno drugačiji stav u odnosu na svoje prethodno, napred citirano Mišljenje, ističući "...da kada poslodavac inicijalno zasnuje sa zaposlenim radni odnos na određeno vreme i nakon isteka tog ugovornog odnosa zaključi novi ugovor o radu ili aneksira isti na određeno ili neodređeno vreme , bez dana prekida, u tom slučaju postoji kontinuitet osiguranja tog lica i poslodavac ne treba ponovo da dokazuje ispunjenost uslova koji se odnosi na zahtev da se lice nalazi na evidenciji nezaposlenih kod Nacionalne službe za zapošljavanje s obzirom da je taj uslov već ispunio prilikom zasnivanja radnog odnosa odnosno uključivanja u osiguranje, na početku procesa."

S tim u vezi, Ministarstvo finansija je u svom Objašnjenju broj 112-01-200/2016-04 od 01.04.2016. godine, potvrdio ovakav stav: "Saglasno navedenom, poslodavac koji prema članu 21v i 21d ZPDG i članu 45. i 45v ZDOSO zasnuje radni odnos sa novozaposlenim licem tako što zaključi ugovor o radu  na određeno vreme i po prestanku radnog odnosa na određeno vreme sa istim licem zasnuje radni odnos zaključenjem novog ugovora o radu ima pravo da nastavi sa korišćenjem olakšice s obzirom da postoji kontinuitet osiguranja tog lica i da poslodavac za isto lice ne treba ponovo da dokazuje ispunjenost uslova koji se odnosi na zahtev da se lice prethodno nalazi na evidenciji nezaposlenih kod Nacionalne službe za zapošljavanje, obzirom da je taj uslov već ispunjen prilikom zasnivanja radnog odnosa, odnosno uključivanja zaposlenog u osiguranje."

Imajući u vidu da su, za Poresku upravu, Mišljenja Ministarstva finansija obavezujuća, proizilazi da će u napred navedenim situacijama Poreska uprava vršiti povraćaj dela plaćenih poreza i doprinosa. Smatramo da su nova Mišljenja mnogo više u skladu sa fuhom zakona i ciljem koji se konkretnim normama želeo postići, pa ipak,  postavlja se pitanje: čemu ovolika i ovakva protivrečenost u stavovima resornih Ministarstava i na koji način ovakva praksa doprinosi pravnoj sigurnosti, uspostavljanju i održanju pravne države i stvaranju povoljnog poslovnog ambijenta, izgradnji poverenja između građana i institucija i da li se ovakovom praksom i dijemetralno suprotnim postupanjem, u potpuno istoj činjeničnoj situaciji, krši ustavno načelo jednakosti građana i pravnih subjekata pred zakonom?

Recite nam i Vi šta mislite na ovu temu. Zanima nas!